Toksyczni

Toksyczny rodzic

Jakiś czas temu jedna z moich Czytelniczek napisała mi w mailu część swojej historii  – między innymi przedstawiła trudności związane z radzeniem sobie z toksycznym rodzicem. Taka relacja nie jest niczym łatwym – nie muszę chyba o tym specjalnie nikogo przekonywać. Rodzic toksyczny to nie tylko rodzic, który używa przemocy, krzywdzi fizycznie, upokarza klapsami czy jest uzależniony od alkoholu. O nie. Toksyczność relacji wygląda bardzo różnie – taki rodzic może traktować własne dziecko jak własnego rodzica (oczekując opieki i takiego wsparcia nawet w dzieciństwie) może też stosować przemoc psychiczną, wyzwiska. Toksyczność relacji z rodzicem to obniżanie samooceny dziecka, zrzucanie odpowiedzialności, terroryzowanie czy chłód emocjonalny. Mamy do dyspozycji cały wachlarz przeróżnych reakcji.

Moja Czytelniczka chodzi na terapię – co jest wspaniałym ruchem w przypadku toksycznych związków. Stara się też zbierać wiedzę o tym, co się działo w przeszłości i o tym, jak uchronić swoją przyszłość przed tym, co złe. Zapytała mnie zatem o polecane książki związane z tym tematem. I właśnie wtedy pomyślałam, że czas wykorzystać wiedzę moich koleżanek po fachu – zapytałam kilka z nich o to, które książki są godne polecenia. Poniżej propozycje, które wysuwają panie psycholog – niemal każda z nich zajmuje się czymś innym niż pozostałe, mają różne doświadczenia, interesują je różne kwestie. Moja Czytelniczka ma zatem większą szansę trafić na coś, co rzeczywiście dobrze na nią wpłynie 🙂

John Cleese, Robin Skynner Żyć w rodzinie i przetrwać

Jesteśmy sumą relacji, które współtworzymy i współtworzyliśmy. Nie inaczej jest z naszymi rodzicami. Oni sami wzrastali w swoich rodzinach, z których zaczerpnęli – najczęściej w sposób nieuświadomiony – „inspiracje” do tego, jakim być rodzicem dla swoich dzieci. To oni nauczyli się od pokoleń poprzednich, o czym można rozmawiać, jakie emocje okazywać, co ganić, a co wspierać. Na to, czy w rodzinie żyje nam się dobrze, czy źle wpływa jednak o wiele więcej czynników niż tylko cechy i nawyki naszych rodziców. Możliwe, że nasze – czyli dzieci i rodziców – temperamenty nie współgrają i zawsze będą – potencjalnie – zarzewiem trudności. Bywa że w rodzinie ktoś choruje i/lub rodzice pozbawieni są wsparcia najbliższych. Dużo też miesza tu kultura i jej wyobrażenie o idealnej rodzinie. John Cleese (tak, chodzi tu o legendarnego członka grupy Monthy Pythona) w swojej rozmowie z psychiatrą i psychterapeutą Robinem Skynnerem (u którego zresztą Cleese uczestniczył w terapii grupowej) rozkładają życie rodzinne na części pierwsze. Rozmowa ta stanowi treść ich książki „Żyć w rodzinie i przetrwać”, wydanej przez Wydawnictwo Czarna Owca. Lektura ta pozwala z wyrozumiałością spojrzeć na wysiłki – czasami tak niefortunne – naszych rodziców, uśmiechnąć się do siebie i – co najważniejsze – daje motywację do tego, by swoje życie rodzinne (i nie tylko) kształtować w sposób bardziej autonomiczny i psychologicznie dojrzały.

Bardzo Wam „Żyć w rodzinie i przetrwać polecam”! To nie tylko fascynująca psychologicznie lektura, ale i pozycja napisana z ogromnym poczuciem humoru.

Sabina Sadecka
Psycholożka, psychoterapeutka, współzałożycielka inspeerio.pl
Inspeerio

Alice Miller Dramat udanego dziecka

Kiedy problemem są trudne relacje z rodzicami polecam książkę Alice Miller Dramat udanego dziecka. Jest to pozycja szczególne przydatna na początku procesu zmiany. Dlaczego? Dzięki lekturze tej książki łatwiej jest przyznać się, że w dzieciństwie doświadczyło się krzywdy bądź urazu, oraz dotrzeć do skrywanych uczuć. Wbrew pozorom wiedza ta nie jest oczywista, bowiem bardzo często bolesne, urazowe doświadczenia z dzieciństwa są wypierane, zapominane lub lekceważone. W świadomości zaś pozostaje tylko obraz szczęśliwego lub normalnego dzieciństwa. Dramat udanego dziecka pomaga rozprawić się z duchami przeszłości, pozwala zrozumieć, dlaczego i w jaki sposób dochodzi do zapomnienia krzywd i ułatwia dotarcie do swoich prawdziwych uczuć.

Na wstępie napisałam, że książka najbardziej przydaje się na początku procesu wyzwalania się od trudnych doświadczeń z dzieciństwa. Zauważenie swojej krzywdy i kontakt ze związanymi z nią emocjami jest pierwszym i niezbędnym krokiem w kierunku zdrowienia. Niestety, nie jest wystarczający. Potrzebna jest dalsza zmiana – pogodzenia się z własną historią. Inaczej pojawia się ryzyko zbytniego „rozgoszczenia” się we własnej krzywdzie i przyjęcia roli ofiary, co wcale nie przynosi ulgi.

Ania Walasek – Bojanowska
Doktor psychologii, psychoterapeutka. Prowadzi psychoterapię i warsztaty rozwoju osobistego. Pisze bloga Lighthouse – w kierunku wewnętrznej siły.

 

Philip Van Munching i Bernie Katz To wszystko wina twoich rodziców? Co nie gra w naszych związkach i jak to naprawićKsiążka To wszystko wina twoich rodziców? Co nie gra w naszych związkach i jak to naprawić Philipa Van Munchinga i Berniego Katza była jedną z pierwszych psychologicznych pozycji, jakie przeczytałam. W wartki i interesujący sposób, przystępny każdemu odbiorcy tłumaczy, jak nasze doświadczenia wyniesione z domu wpływają na relacje z innymi ludźmi, głównie z naszymi partnerami.

Opowiada o tym, jak kształtuje się nasza osobowość i jak tworzą się schematy, według których żyjemy, m.in. dlaczego wybieramy akurat tych partnerów życiowych, dlaczego nasze związki wyglądają tak jak wyglądają, jak dużą rolę w naszym życiu odgrywa podświadomość. Być może książka jednoznacznie nie odpowiada na pytania o toksyczność naszych relacji z rodzicem, jednak pomaga zrozumieć, dlaczego w aktualnych relacjach działamy według wzorców wyniesionych z domu.

Książka jest bogata w wiele przykładów z życia, dzięki temu skomplikowane terminy psychologiczne stają się łatwe do przyswojenia i zrozumienia. Zachęcam do zapoznania się z nią!

Klaudia Ekiert
Jest absolwentką psychologii na Uniwersytecie Wrocławskim, aktualnie studiuje psychologię pozytywną na SWPS we Wrocławiu. W wolnych chwilach podróżuję, eksperymentuję w kuchni, śpiewam i prowadzę bloga. Aktualnie planuję założenie własnej działalności i prowadzenie szkoleń i warsztatów z zakresu psychologii, kompetencji miękkich i radzenia sobie w sytuacjach trudnych. Interesuję się psychoonkologią, psychologią systemową, motywacją, siłą woli i wprowadzaniem nawyków.

Katarzyna Miller Być kobietą i wreszcie zwariować

Każda relacja jest trudna. Szczególnie te z osobami najbliższymi. Trzeba nad nimi stale pracować i cały czas dbać, aby się rozwijała. Często trudno nam zrozumieć, że najważniejsze w nich jest akceptacja samego siebie. Tak naprawdę jej brak, utrudnia zrozumienie również innych ludzi i ich poglądów. Ale warto rozmawiać, mówić i dać sobie możliwość bycia sobą. Tego właśnie nauczyła mnie książka Być kobietą i nie zwariować Katarzyny Miller. Jest to opis terapii grupowej kilku kobiet prowadzonej przez Katarzynę Miller, która jest autorką tej książki. Każda z nich jest całkowicie inna, ma swoje problemy i zupełnie inne spojrzenie na świat. Ale wszystkie łączy jedno: uczą się jak kochać siebie. A to ważne w każdej relacji. Rodzice czasem nie wiedzą czego potrzebujemy – i wcale nie muszą. To my powinniśmy to wiedzieć i dbać samemu o szanowanie naszych własnych wartości. Oczywiście do tego potrzebny jest pewien kompromis. Ale to również jest możliwe wtedy, kiedy znamy siebie i wiemy czego chcemy. Często nie potrafimy zakomunikować o swoich potrzebach. To tworzy pewnego rodzaju krąg zamknięty, gdzie problemy powtarzają się. Kasia Miller uczy jak kochać siebie i jak zadbać o „ja” w każdej relacji. Pokazuje jak bardzo kontakt np. z rodzicami, może wpłynąć na kontakt z dzieckiem czy partnerem. I aby to wszystko zrównoważyć, należy ustabilizować kontakt do samej siebie! Gorąco polecam.

Zuzanna Podkowicz
Psycholog ze specjalnością psychologia kliniczna i psychoterapia i terapia seksualna, edukatorka seksualna, promotorka zdrowia seksualnego. Pasjonatka gotowania i pieczenia oraz dobrych książek. Autorka portalu Niepękaj.pl, gdzie edukuje młodych ludzi z seksuologii i psychologii związków.

Susan Forward Toksyczni rodzice

Z mojej perspektywy, choć nie najnowsza, nadal trafna jest pozycja Susan Forward Toksyczni rodzice. Autorka podkreśla w niej rolę przekonań, które mają ogromny wpływ na podejmowane decyzje, działania, a zatem na całe nasze życie. Dodatkowo podejmuje temat wybaczania w innym sposób niż większość specjalistów, bardzo wyraźnie zaznaczając, że jest to ostatni, a nie pierwszy etap uzdrawiania relacji czy walki o siebie. Pisze o czymś, co nie do końca jest oczywiste – o prawach ofiar. Prawach do emocji takich jak: złość, żal, poczucie straty i skrzywdzenia. Wreszcie dobitnie daje do zrozumienia, na czyich barkach spoczywa odpowiedzialność za wyrządzone krzywdy. I nie, nie są to barki dziecka. Lektura tej książki pozwala uwolnić się od powracającej myśli, że to z Tobą jest coś nie tak.

Magdalena Widłak psycholog i trener. Pomaga we wprowadzaniu zmian w życie aby podnieść jego jakość, produktywność i efektywność, a także czerpać satysfakcję z podejmowanych działań. Pracuje w nurcie psychologii pozytywnej patrząc na człowieka holistycznie. W przeszłości współpracowała z Wojskiem, obecnie m.in. prowadzi gabinet, wykłady i warsztaty, współpracuje z Sądem Rejonowym w Poznaniu, zajmuje się dziennikarstwem psychologicznym. Miłośniczka i nauczycielka jogi, zdrowej żywności oraz pozytywnego podejścia do życia.
Psyche Tee

Melody Beattie Koniec współuzależnienia. Jak przestać kontrolować życie innych i zacząć troszczyć się o siebieKoniec współuzależnienia Melody Beattie to niesamowita książka dla wszystkich, którzy chcą nauczyć się troszczyć o siebie bardziej niż o innych. Są takie osoby, którym trudno wziąć odpowiedzialność za swoje życie, które często czują się zmęczone, smutne, a swoje samopoczucie uzależniają od tego, co myślą o nich inni. Często przyczyną takiego stanu rzeczy są dziecięce doświadczenia wyniesione z domów, w których występował problem alkoholowy, lub w których na wysłuchanie i wspólne przeżycie emocji nie było przestrzeni.

Splątana sieć rodzinnych zależności i mechanizmy obronne, które wykształcają się w takich domach, do pewnego momentu pozwalają przetrwać; jednak w późniejszym, dorosłym już życiu, okazują się dysfunkcyjne i ograniczające.

Polecam tę pozycję wszystkim tym, którzy chcą zaufać sobie – swojej wewnętrznej sile i intuicji, odzyskać kontrolę nad swoim życiem i na nowo pokochać siebie, bo ostatecznie – jak pisze autor – życie i tak doprowadzi nas do punktu, w którym uznamy, że jedynie miłość jest prawdziwa.

Karina Poteralska
Coach, trener, psycholog, manager. Absolwentka Psychologii Stosowanej na Uniwersytecie Jagiellońskim i Coachingu Profesjonalnego na Akademii Leona Koźmińskiego. ​Właścicielka Studia Możliwości świadczącego usługi z zakresu life & career coachingu. Trenerka prowadząca komercyjne szkolenia w obszarze komunikacji interpersonalnej. Stale ​podnosi swoje kompetencje w obszar​ze szeroko rozumianych: rozwoju osobistego​ oraz komunikacji​i​ interpersonalnej i międzykulturow​ej​​​​​. Pasjonuje się​ podróżami, sztukami wizualnymi, a przede wszystkim​ odkrywaniem talentów – zarówno cudzych, jak i własnych.
Współpraca i kontakt

 

aleksandra gospodarek

 

Mosty zamiast murów pod redakcją Johna Stewart’a to zbiór tekstów dotyczących komunikacji interpersonalnej. Dla wielu osób jest to lektura szczególnie ważna w kontekście poznania i rozwijania umiejętności komunikacyjnych. Jedna z części poświęcona jest komunikacji w związkach, między innymi w rodzinie. Zapoznanie się z jej treścią może pomóc w przeanalizowaniu komunikowania się w rodzinie, zidentyfikowaniu nieprawidłowości, a także poznać wskazówki służące wprowadzaniu korzystnych zmian.

Z kolei klasyk i staruszek Wychowanie bez porażek Thomasa Gordona jest raczej dla rodziców, którzy chcą radzić sobie dobrze w swojej roli, choć niewątpliwie przyda się każdemu, kto pragnie dobrze żyć z innymi. Może też pomóc czytelnikowi/czytelniczce w przeanalizowaniu sytuacji z jej dzieciństwa, a także przyda się, gdy sam/a zostanie rodzicem, aby poradzić sobie z tym wyzwaniem, szczególnie, jeśli nie otrzymał/a dobrych wzorców.

W co grają ludzie. Psychologia stosunków międzyludzkich Erica Berne’a, jest książką krótką (160 stron), ale pełną wiedzy na temat relacji interpersonalnych. Trzeba mieć na względzie, że jest to pozycja specjalistyczna, więc polecana szczególnie psychoterapeutom i psychologom. Ukazuje różne gry, które służyć mają otrzymywaniu nagród w postaci tzw. „głasków”, a których uczymy się w procesie wychowania, a następnie automatycznie, bezrefleksyjnie stosujemy w swoim życiu.

Psycholog, doradca kariery, coach oraz trener z przygotowaniem pedagogicznym. Realizuje działania z obszaru szkoleń, rozwoju osobistego i indywidualnej pracy z klientem. Posiada doświadczenie w rekrutacji, organizacji i promocji projektów szkoleniowych oraz z zakresu budowania relacji z klientami. Pasjonatka rozwoju osobistego, odkrywania potencjału, a także rozwijania kompetencji społecznych.

Goldenline i Dobry Coach

 

Możecie dodać coś do tej listy? Co polecicie osobie, która potrzebuje przepracować trudne relacje?


Sprawdźcie koniecznie czym zajmują się moje koleżanki – im więcej takich pasjonatek tym lepiej! Ja natomiast zapowiadam regularne teksty związane właśnie z tym, co pojawia się w Waszych wiadomościach – to może być bardzo cenne! Przypominam też, że na mojej stronie można zadawać pytania związane z istotnymi kwestiami. Lista pytań znajduje się tutaj.

Share on Facebook0Tweet about this on TwitterShare on LinkedIn0Share on Google+0Pin on Pinterest0