Jak to wygląda?

Wywoływanie objawów chorobowych daje osobie zaburzonej bardzo wiele. Ktoś jej współczuje, angażuje się w udzielanie wsparcia, pociechy. Buduje się też jej obraz np. udręczonej matki, która poświęca się dla dziecka. Taka osoba może uzyskać pomoc ze strony innych ludzi – np. po rozmowie, w trakcie kryzysu w związku czy w konsekwencji przeciążenia pełnioną rolą.

Jakie konsekwencje?

Konsekwencje dla dziecka są przerażające. Statystyki mówią o przypadkach śmierci lub trwałego uszczerbku na zdrowiu dziecka. Wszystko to dzieje się po to, aby osoba zaburzona mogła spełniać się w roli opiekuna. Natomiast wszelkie objawy, które pojawiały się wcześniej, znikają, gdy opiekun znika z otoczenia ofiary.

Co się wtedy robi?

Zdiagnozowanie tego zaburzenia jest wielkim wyzwaniem i często zaczyna się od dużej uważności lekarzy, którzy zajmują się dzieckiem. Kiedy taki specjalista ma przed sobą przerażonego rodzica, może mieć poczucie, że popełnia wielki błąd, oskarżając go o umyślne działanie.

W przypadku stwierdzenia tego zaburzenia konieczne jest leczenie psychiatryczne.

Przeniesiony zespół Münchhausena może mieć trzy stopnie nasilenia:

• stopień łagodny – matka opowiada lekarzowi wymyślone objawy chorobowe swojego dziecka. Najczęściej wiąże się z niepotrzebnymi badaniami i konsultacjami, którym poddawane jest dziecko. Czasem prowadzi do diagnozy, która jest właściwie oparta o deklaracje matki, że coś dziecku jest.
• stopień umiarkowany -prowokowanie u dziecka łagodnych (fizycznych) objawów chorobowych. Czujny lekarz może zauważyć, że coś się dzieje. Na tym etapie pojawiać się mogą podejrzenia i upomnienia.
• stopień ciężki – przypadki praktykowania podduszania, trucia i innych działań, które powodują już wyraźne objawy u dziecka.

Stopień ciężki jest doskonale widoczny w historii Gypsy Rose Blanchard, której mama wywoływała poważne chorobowe objawy u dziewczyny. Przez wiele lat. Ta historia nie skończyła się dobrze, a w tym odcinku Podcastu o psychologii opowiadam i o chorobie i o Gypsy Rose.

Osoba z Przeniesionym zespołem Münchhausena (w serialu to Dee Dee) wywołuje objawy somatyczne u swojego podopiecznego. I ważne jest to, że nie chodzi tutaj o symulowanie, wymyślanie, udawanie. To zaburzenie prowadzi do realnych objawów. Bardzo wyraźnie widać to zarówno w serialu „The Act” jak i po prostu w historii życia Gypsy Rose. Jej dzieciństwo wypełnione było nie tylko kłamstwami, czyli na przykład tym, że mimo możliwości chodzenia, Gypsy tego nie robiła publicznie. Lista chorób i niedomagań Gypsy była bardzo długa:

• dystrofia mięśniowa, czyli uproszczając postepujące osłabienie mięśni uniemożliwiające ruch, z czasem oddychanie, prowadzące do śmierci
• białaczka
• padaczka
• astma
• zaburzenia słuchu i wzroku
• konieczność karmienia przez rurkę
• alergie
• konieczność wyrwania zębów
• opóźnienie rozwoju psychoruchowego (Dee Dee utrzymywała, że Gypsy jest intelektualnie na poziomie 7 latki)

W serialu The Act można zobaczyć bardzo przejmujący przykład tego zaburzenia, oparty na prawdziwej historii, która niestety nie zakończyła się dobrze. Dla mnie to było i przerażające i zaskakujące. Dzięki temu obrazowi można dostrzec mnóstwo elementów tego zaburzenia i dostrzec, jak wygląda ono w społecznym kontekście.